Zanim będzie za późno

Nikt dotąd nie nagrał wspomnień najstarszych żorzan o Świecie Ogniowym. Mieszkańcy-seniorzy, którzy pamiętają procesje z lat 60. i 70. XX wieku, w tym z okresu PRL-u i stanu wojennego, kiedy tradycja była ograniczana przez władze, wciąż noszą w pamięci historie, które nigdzie nie zostały zapisane. Wraz z odejściem tego pokolenia wiedza ta zniknęłaby bezpowrotnie.

Dlatego Fundacja Sztuka realizuje projekt, którego sercem są nagrania wideo w formule historii mówionej z udziałem seniorów-depozytariuszy żorskiego, unikalnego dziedzictwa. Każda rozmowa obejmie m.in. wspomnienia z dzieciństwa, opis procesji w różnych dekadach oraz to, jak tradycja przetrwała mimo ograniczeń komunistycznych władz.

Cztery filary projektu

Oprócz nagrań z seniorami, projekt obejmuje jeszcze trzy działania. Fundacja zdigitalizuje archiwalne fotografie i dokumenty dotyczące Święta Ogniowego. Powstanie też strona internetowa, pierwsza w historii witryna poświęcona wyłącznie temu zjawisku. Uruchomienie strony zaplanowano na 26–27 września, w trakcie Europejskich Dni Dziedzictwa.

Kolejnym elementem będzie prelekcja historyczna „Żory i ogień – 300 lat tradycji”. Spotkanie skierowane do żorskiej młodzieży szkolnej i dorosłych żorzan odbędzie się w październiku. Prelekcji towarzyszyć będzie tłumacz Polskiego Języka Migowego, dzięki czemu dostęp do treści zyskają również dorośli mieszkańcy Żor z niepełnosprawnością słuchu.

Efekty pracy nagrania, zdigitalizowane archiwum i strona internetowa, mają pozostać dostępne dla mieszkańców na stałe, bez opłat i ograniczeń. Jak podkreślają autorzy wniosku, to być może ostatni moment, by ocalić żywy głos pokolenia, które pamięta Święto Ogniowe sprzed półwiecza.

Projekt „Ogień Pamięci - dokumentacja i przekaz ustny Święta Ogniowego w Żorach” dofinansowany jest ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu Narodowego Instytutu Dziedzictwa Niematerialne – przekaż dalej.