Stare zdjęcie potrafi milczeć. Twarz sprzed stu lat, sztywna poza, spojrzenie gdzieś w bok i tyle, dalej trzeba już sobie dopowiadać samemu. Fundacja Sztuka razem z Muzeum Miejskim w Żorach postanowiły to zmienić. W ramach projektu „Ożywiona Pamięć: Górny Śląsk 1918-1939" archiwalne fotografie dosłownie ruszą się z miejsca. Młodzież z żorskich szkół ożywi je przy pomocy sztucznej inteligencji.
Twórcy projektu nie chcą kolejny raz opowiadać wyłącznie o walce zbrojnej. Owszem, Powstania Śląskie i plebiscyt są punktem wyjścia, ale interesuje ich też to, co działo się później, gdy trzeba było tę wywalczoną Polskę realnie zbudować. Szkoły, harcerstwo, modernizujące się śląskie miasteczka. I ludzie, nie tylko dowódcy, ale też sąsiedzi, których twarze zachowały się przypadkiem na jakimś zdjęciu z lat 20. czy 30.
Punktem odniesienia jest zachodni subregion Górnego Śląska: Żory, Rybnik, Wodzisław Śląski.
Uczniowie żorskich szkół średnich już w październiku dostaną do ręki narzędzia generatywnej AI i spróbują „ożywić" archiwalne fotografie ze zbiorów Muzeum i Fundacji podczas warsztatów „Laboratorium Żywej Historii". Nad każdą animacją będzie czuwać dwuosobowy zespół: specjalista od multimediów pilnuje techniki, a edukator historyczny sprawdza, czy ruch, mimika i gesty w ogóle pasują do epoki. Uczestnicy uczą się więc czegoś więcej niż obsługi programu — uczą się czytać źródło.
Efekty tej pracy zobaczymy 16 października, na wernisażu wystawy czasowej „Ożywiona Pamięć: Górny Śląsk 1918-1939" w Muzeum Miejskim.
W ramach projektu mieszkańcy Żor będą mogli także bliżej poznać bohaterów przedwojennej codzienności na Górnym Śląsku. Opowiedzą o nich historycy-regionaliści, kustosze muzealni podczas specjalnej prelekcji poświęconej naszym lokalnym liderom i społecznikom.
Pięć stron w jedną
W ramach projektu powstanie także kompendium wiedzy w internecie poprzez połączenie różnych witryn w jeden portal: naszatozsamosc.zory.pl. Tam trafią też ożywione zdjęcia, opatrzone komentarzem historycznym. Wszystkie materiały powstałe w projekcie będą udostępnione na wolnej licencji Creative Commons..
Dostępność nie tylko w internecie
Organizatorzy zadbali też o dostępność samych wydarzeń Muzeum Miejskie zapewnia warunki dla osób ze szczególnymi potrzebami, dostępny jest tłumacz PJM oraz materiały w wersji łatwej do czytania.
Projekt dofinansowano ze środków Muzeum Historii Polski w Warszawie w ramach programu „Patriotyzm Jutra" edycja 2026.
Patronem medialnym projektu jest zory24.pl.

Gazeta Żorska | e-mail: gazeta@gazetazorska.pl, portal@gazetazorska.pl do góry ^
Zarządzaj plikami "cookies"